|| श्री मत्स्योदरी देवी संस्थान, अंबड ||

उत्सव व नवस परंपरा

• नवरात्रोत्सव: आश्विन शुद्ध प्रतिपदेपासून भव्य नवरात्रोत्सवाला सुरुवात होते. सप्तमी हा मुख्य दिवस मानला जातो, ज्यादिवशी लाखो भाविक देवीच्या दर्शनासाठी येतात.[cite: 3]
• झोळी परंपरा: संततीप्राप्तीसाठी नवस पूर्ण झाल्यानंतर भाविक आपल्या लहान मुलांना मंदिराच्या नगारखान्यावरून झोळीत सोडतात. विशेषतः ५वी, ६वी, ७वी आणि ८वी माळीला ही परंपरा मोठ्या प्रमाणावर पार पडते (दरवर्षी सुमारे ४,००० ते ४,५०० मुले).[cite: 3]
• नारळ फोडण्याची प्रथा: मंदिरात एकूण ६५ पायऱ्या असून, मनोकामना पूर्ण झाल्यावर प्रत्येक पायरीवर नारळ फोडण्याची परंपरा आहे. नवरात्र काळात दररोज सुमारे १२,००० ते १५,००० भाविक यात सहभागी होतात.[cite: 3]
• दीपोत्सव: कार्तिक पौर्णिमेला संपूर्ण मंदिर परिसरात १०,००० पेक्षा अधिक दिवे लावून भव्य दीपोत्सव साजरा केला जातो, ज्याला ‘मत्स्योदरी मातेची दिवाळी’ म्हणतात.[cite: 3]

जवळील प्रेक्षणीय व पवित्र स्थळे

मत्स्योदरी देवीचे स्थान अत्यंत प्राचीन, पवित्र आणि श्रद्धास्थान आहे. याशिवाय परिसरातील इतर स्थळे:[cite: 3]

• पवित्र तीर्थकुंडे: मत्स्याद्री पर्वतावर अंबालय तीर्थ, नाग तीर्थ (राणीची विहीर), देवद्वार तीर्थ, भीमतीर्थ आणि कांची तीर्थ अशी अनेक पावन तीर्थे आहेत.[cite: 2]
• जामुवंताचे मंदिर: छत्रपती संभाजीनगर ते नांदेड महामार्गावर अंबड तालुक्यातील जामखेड येथे.[cite: 3]
• अंबड शहर: पुरातन जैन मंदिर, खंडोबाचे मंदिर, स्वामी समर्थ मंदिर आणि ऐतिहासिक पुष्कर्णी बारव.[cite: 3]
• घनसावंगी तालुका: समर्थ रामदास स्वामींचे जन्मस्थान आणि घनसावंगी शहरात नरसिंहाचे मंदिर.[cite: 3]
• इतर मंदिरे: पाथरवाला मौजा येथे पार्थ मंदिर तसेच गेवराई तालुक्यात शनी देवस्थान आणि राक्षसभवन देवस्थान.[cite: 3]